Sprawdź także
Czy hodowla karpia się opłaca?
Opłacalność zależy jednocześnie od produkcji i kosztów. Kalkulator łączy powierzchnię stawu, obsadę, przeżywalność, masę ryb, cenę sprzedaży, paszę, pracę, energię, odłów, transport oraz koszty stałe. Najważniejsze wyniki to zysk lub strata cyklu, koszt 1 kg, cena graniczna i wynik na hektar.
Wynik nie jest prognozą ceny rynkowej ani zaleceniem technologicznym. Najlepsze porównanie daje wpisanie danych z własnych cykli: rzeczywistej przeżywalności, zużycia paszy, godzin pracy i średniej ceny sprzedaży.
Ile karpia na 1 ha stawu i na m²?
Pole Obsada przyjmuje liczbę sztuk na hektar i automatycznie przelicza ją na cały staw oraz na metr kwadratowy. Przykładowo 700 szt./ha = 0,07 szt./m², a przy 2 ha oznacza 1400 ryb do zarybienia.
Produkcja netto, przeżywalność i masa sprzedażna
Najpierw liczona jest liczba ryb wpuszczonych do stawu. Następnie przeżywalność wyznacza liczbę ryb przed odłowem, a masa końcowa daje biomasę końcową. Produkcja netto to biomasa przed odłowem minus biomasa wszystkich ryb przy zarybieniu.
Ubytek odłów + transport zmniejsza masę rozliczaną w sprzedaży. Dlatego zmiana przeżywalności wpływa jednocześnie na przychód, zużycie paszy w modelu FCR, koszt 1 kg oraz cenę graniczną. Wskaźnik „przeżywalność do wyjścia na zero” jest liczony iteracyjnie z ponownym przeliczeniem kosztu paszy.
Jak kalkulator liczy paszę i FCR?
W modelu FCR najpierw obliczana jest dodatnia produkcja netto. Następnie wskazujesz, jaka część tego przyrostu jest przypisana paszy dodatkowej. Ta część jest mnożona przez FCR. Jeżeli wpiszesz faktyczne zużycie paszy w tonach, wartość ta zastępuje model FCR.
Pole Straty przed podaniem dotyczy wyłącznie magazynowania i przygotowania paszy. Nie należy wpisywać tam strat, które są już zawarte w rzeczywistym FCR. Przy 5% strat kalkulator wylicza ilość do zakupu tak, aby po stratach została wymagana ilość paszy do podania.
Koszt 1 kg i cena graniczna karpia
Koszt 1 kg to pełny koszt cyklu podzielony przez masę sprzedażną. Do pełnego kosztu wchodzą m.in. materiał zarybieniowy, pasza, przygotowanie stawu, woda, energia, praca, odłów, transport, naprawy, sprzęt, administracja i koszt kapitału.
Cena graniczna pokazuje średnią cenę sprzedaży za kilogram, przy której przychody pokrywają koszty po uwzględnieniu innych przychodów. Jeżeli planowana cena jest tylko nieznacznie wyższa od ceny granicznej, wariant ma mały margines bezpieczeństwa na spadek przeżywalności lub wzrost kosztów.
Przykład dla stawu 0,5 ha
Przy obsadzie 700 szt./ha do stawu 0,5 ha trafia 350 ryb. Jeżeli masa przy zarybieniu wynosi 0,25 kg, początkowa biomasa to 87,5 kg. Przy przeżywalności 78% pozostaje 273 ryby. Masa końcowa 1,8 kg daje około 491,4 kg biomasy przed odłowem.
Produkcja netto wynosi wtedy około 403,9 kg. Po ubytku 3% masa sprzedażna to około 476,7 kg. Jeżeli pasza odpowiada za 65% produkcji netto, FCR wynosi 2,4, a straty magazynowania przed podaniem 5%, do rozliczenia potrzeba około 663 kg paszy do zakupu. Dopiero po dodaniu pozostałych kosztów można wyznaczyć koszt 1 kg i cenę graniczną.
Najczęstsze błędy w kalkulacji
| Błąd | Dlaczego zniekształca wynik? |
|---|---|
| Liczenie tylko ryb, które przeżyły, w biomasie początkowej | Zawyża produkcję netto i modelowe zużycie paszy. |
| Doliczanie strat paszy, które są już w FCR | Podwójnie zwiększa koszt żywienia. |
| Własna praca lub zboże jako „0 zł” | Pokazuje nadwyżkę gotówki zamiast pełnej opłacalności ekonomicznej. |
| Koszty roczne wpisane jako koszt całego cyklu bez przeliczenia | Porównanie wariantów o różnej długości staje się niespójne. |
| Cała sprzedaż po najwyższej możliwej cenie | Zawyża przychód; lepiej użyć rzeczywistej średniej ważonej. |
Jak przygotować dane do kalkulacji?
Zbierz powierzchnię stawu, rzeczywistą obsadę i masę zarybieniową, przeżywalność z wcześniejszych cykli, masę końcową, kilogramy paszy, ceny surowców, godziny pracy, energię, koszty odłowu i transportu oraz rzeczywistą średnią cenę sprzedaży. Koszty opisane „/cykl” powinny dotyczyć całego analizowanego cyklu.
Po odłowie warto ponownie wprowadzić dane rzeczywiste i porównać je z planem. Największa różnica między prognozą a wynikiem pokazuje, które parametry należy dokładniej ewidencjonować w kolejnym cyklu.