Zaplanuj całą instalację, nie tylko jeden odcinek
Po sprawdzeniu strat ciśnienia warto od razu porównać przepływ strefy, możliwości źródła i wymagania odbiorników. Dzięki temu łatwiej zdecydować, czy wystarczy obecna średnica rury, czy lepiej zmienić podział instalacji.
Jak kalkulator liczy stratę ciśnienia?
Najpierw przepływ jest przeliczany na m³/s, a średnica na metry. Dla każdego odcinka kalkulator liczy stratę tarcia i dodaje ekwiwalent złączek. Na końcu uwzględnia różnicę wysokości terenu.
W trybie Hazen–Williams używany jest współczynnik C. Dla nowej rury PE/PVC ustawiono domyślnie C = 150. W trybie Darcy–Weisbach wynik zależy od prędkości, liczby Reynoldsa, chropowatości i temperatury wody.
Przykład: 25 m rury PE, 15 L/min i średnica wewnętrzna 25 mm
Dla 25 m rury, 2 m ekwiwalentu złączek, przepływu 15 L/min i C = 150 całkowita długość hydrauliczna wynosi 27 m. Metoda Hazen–Williams daje około 0,36 m H₂O, czyli około 3,6 kPa = 0,036 bar straty tarcia.
Jeśli na wejściu jest 3,0 bar i teren jest płaski, na końcu pozostaje około 2,96 bar przed uwzględnieniem filtrów, regulatorów i innych elementów, których nie wpisano do kalkulatora.
Ciekawostka
Średnica ma bardzo silny wpływ na straty. Przy tym samym przepływie niewielkie zwiększenie średnicy wewnętrznej może obniżyć stratę znacznie bardziej niż skrócenie rury o kilka metrów.
Różnica wysokości – ile bar tracisz pod górę?
Około 10,2 m słupa wody odpowiada 1 bar. Jeżeli końcówka instalacji znajduje się 5 m wyżej niż początek, sama wysokość zabiera około 0,49 bar. Gdy koniec znajduje się niżej, ciśnienie statyczne rośnie.
Na działce ze skarpą ten składnik może być większy niż strata tarcia w dobrze dobranej rurze, dlatego pole „różnica wysokości” warto wypełnić nawet przy krótkiej instalacji.
PE 25 mm lub 32 mm – wpisuj średnicę wewnętrzną
Oznaczenie rury PE 25 lub 32 mm najczęściej opisuje średnicę zewnętrzną. Do obliczeń hydraulicznych potrzebna jest średnica wewnętrzna, która zależy od grubości ścianki i klasy rury.
Jeżeli porównujesz dwa warianty instalacji, zmień tylko średnicę wewnętrzną i pozostaw ten sam przepływ. Od razu zobaczysz, jak zmieniają się prędkość wody, strata tarcia i ciśnienie końcowe.
Kiedy podział na strefy pomaga?
Podział na strefy pomaga wtedy, gdy dzięki niemu przez magistralę płynie mniejszy chwilowy przepływ. Straty tarcia rosną nieliniowo wraz z przepływem, więc zmniejszenie liczby jednocześnie pracujących zraszaczy lub linii może mocno poprawić ciśnienie na końcu.
Najpierw policz przepływ jednej strefy w kalkulatorze linii kroplującej, a potem użyj tej wartości tutaj. Dzięki temu nie porównujesz pompy z przepływem całego ogrodu, jeśli sekcje pracują kolejno.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do pola „ciśnienie na wejściu” wpisuj wartość zmierzoną przy rzeczywistym przepływie. Maksymalne ciśnienie pompy przy zamkniętym zaworze nie mówi, ile ciśnienia będzie dostępne podczas podlewania.
Hazen–Williams czy Darcy–Weisbach?
Hazen–Williams jest wygodnym równaniem empirycznym dla przepływu wody i dobrze nadaje się do szybkiego porównania wariantów instalacji. Darcy–Weisbach jest bardziej ogólny i korzysta z współczynnika tarcia zależnego od liczby Reynoldsa i chropowatości.
Jeżeli w trybie Darcy–Weisbach liczba Reynoldsa wpada w zakres przejściowy, kalkulator pokazuje ostrzeżenie, ponieważ współczynnik tarcia jest wtedy mniej pewny niż w wyraźnie laminarnym lub turbulentnym przepływie.
Źródła merytoryczne
FAQ – straty ciśnienia w rurze PE i wężu
Ostatnia aktualizacja: 30.08.2026