Powiązane narzędzia
Co sprawdzić po wyznaczeniu dziedziny?
Dziedzina mówi, dla jakich argumentów zapis funkcji ma sens w liczbach rzeczywistych. Po jej wyznaczeniu naturalnym kolejnym krokiem jest analiza miejsc zerowych, znaków, monotoniczności i zbioru wartości.
Po dziedzinie sprawdź miejsca zerowe, znaki i monotoniczność.
Pamiętaj o różnych warunkach: ≥ 0 dla pierwiastka i > 0 dla logarytmu.
Sprawdź, które punkty graniczne należą do dziedziny, a które są wykluczone.
Jakie warunki decydują o dziedzinie?
- Wielomian jest określony dla każdego x rzeczywistego.
- Mianownik ułamka nie może być równy 0.
- Wyrażenie pod pierwiastkiem parzystego stopnia musi być większe lub równe 0.
- Jeśli pierwiastek jest w mianowniku, jego wyrażenie musi być ściśle dodatnie.
- Argument logarytmu musi być ściśle dodatni, a podstawa logarytmu musi spełniać p > 0 i p ≠ 1.
Dlaczego przy pierwiastku w mianowniku jest znak > 0?
Dla zwykłego pierwiastka √g(x) dopuszczamy g(x) = 0. W wyrażeniu 1/√g(x) wartość g(x) = 0 wyzerowałaby jednak mianownik, dlatego trzeba połączyć oba warunki i otrzymujemy g(x) > 0.
Dziedzina ułamka pod pierwiastkiem lub logarytmem
Dla ilorazu trzeba jednocześnie kontrolować jego znak i wykluczyć miejsce zerowe mianownika. Samo rozwiązanie nierówności licznika nie wystarczy.
Kalkulator układa punkty zerowe licznika i mianownika na osi oraz bada znak ilorazu w kolejnych przedziałach.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw zapisz wszystkie ograniczenia wynikające z budowy funkcji, a dopiero potem rozwiązuj nierówności. Punkt wykluczony przez mianownik pozostaje wykluczony nawet wtedy, gdy jednocześnie zeruje licznik.
Najczęstsze błędy przy dziedzinie funkcji
- Wpisanie warunku > 0 zamiast ≥ 0 dla zwykłego pierwiastka.
- Dopuszczenie zera pod pierwiastkiem, który znajduje się w mianowniku.
- Sprawdzenie tylko licznika ułamka i pominięcie miejsca zerowego mianownika.
- Zapomnienie, że argument logarytmu ma być ściśle dodatni, a nie tylko nieujemny.
- Zaokrąglenie punktu granicznego przed zapisaniem przedziału.
Dla ucznia: jak sprawdzić dziedzinę?
Wybierz po jednej liczbie z każdego otrzymanego przedziału i podstaw ją do warunku dziedziny. Następnie sprawdź osobno punkty graniczne: nawias kwadratowy oznacza, że punkt należy do dziedziny, a okrągły - że jest wykluczony.
Jeśli dziedzinę odczytujesz z gotowego wykresu, zwróć uwagę na skrajne argumenty, przerwy w wykresie oraz to, czy zaznaczone punkty końcowe są pełne czy puste.
FAQ - dziedzina funkcji
Ostatnia aktualizacja: 21.09.2026