Policzyłeś rozkrój slabu – co warto sprawdzić dalej?
Po wstępnym układzie sprawdź liczbę formatek, procent wykorzystania i rzeczywisty odpad oraz zasady planowania kilku wariantów rozkroju.
Jak obliczyć rozkrój slabu i liczbę potrzebnych płyt?
Najpierw od pełnego wymiaru slabu odejmowany jest margines technologiczny z obu stron każdego wymiaru. Następnie kalkulator sprawdza, ile pełnych formatek mieści się wzdłuż długości i szerokości po uwzględnieniu szerokości cięcia.
Jeśli włączysz obrót, to samo obliczenie jest wykonywane po zamianie długości formatki z szerokością. Główny wynik wybiera wariant dający więcej pełnych elementów z jednego slabu.
Margines technologiczny i szerokość cięcia – czym się różnią?
Margines przy krawędzi
Margines zmniejsza dostępny prostokąt jeszcze przed rozkrojem. Jeśli wpiszesz 10 mm, kalkulator odejmie po 10 mm z lewej i prawej strony oraz po 10 mm z obu końców drugiego wymiaru.
Dla slabu 320 × 160 cm oznacza to powierzchnię użyteczną 318 × 158 cm.
Szerokość cięcia
Szerokość cięcia jest traktowana jako ubytek pomiędzy sąsiednimi formatkami. Nie jest dodawana przed pierwszą ani za ostatnią formatką w danym rzędzie.
Dlatego nawet kilka milimetrów może zdecydować, czy ostatni rząd lub kolumna zmieści się na materiale.
Ciekawostka
Przy dużym zamówieniu najlepszy układ jednej płyty może ograniczyć liczbę potrzebnych slabów, ale nie zawsze daje najwyższy rzeczywisty uzysk produkcyjny. W praktyce resztki z pierwszej formatki mogą zostać wykorzystane do innych elementów zamówienia, czego prosty model siatkowy nie potrafi ocenić.
Jak liczone jest wykorzystanie i odpad kamienia?
W tym kalkulatorze wykorzystanie materiału odnosi powierzchnię wszystkich zamówionych gotowych formatek do powierzchni wszystkich pełnych slabów, które trzeba przeznaczyć na zlecenie.
Jeżeli na ostatnim slabie potrzebujesz tylko kilku elementów, jego pozostała część także znajdzie się po stronie niewykorzystanego pola. Nie oznacza to automatycznie odpadu do wyrzucenia — taki materiał może zostać zachowany i wykorzystany w innym zamówieniu.
Z tego powodu wynik należy traktować jako bilans powierzchni dla konkretnego zlecenia, a nie jako księgowy lub technologiczny wskaźnik rzeczywistej straty materiału.
Dla ucznia technikum budowlanego i ucznia kierunków obróbki materiałów
W zadaniu rozdziel trzy etapy: najpierw wyznacz wymiar użyteczny płyty po odjęciu marginesów, później policz liczbę pełnych elementów w obu kierunkach, a dopiero na końcu liczbę potrzebnych slabów.
W tym typie zadania pojawiają się dwa różne zaokrąglenia. Liczbę formatek mieszczących się w jednym kierunku zaokrąglasz w dół, bo liczą się tylko pełne elementy. Liczbę slabów potrzebnych do wykonania zlecenia zaokrąglasz w górę, bo nie można zamówić części slabu jako pełnej płyty wejściowej.
Kontrola wyniku: liczba formatek z jednego slabu musi być całkowita, liczba slabów nie może być mniejsza niż iloraz zapotrzebowania i wydajności jednej płyty, a wykorzystanie powinno mieścić się od 0 do 100%.
Rozkrój slabu – przykładowe zadania z rozwiązaniami
Treść zadania jest zawsze widoczna. Najpierw spróbuj policzyć samodzielnie, a następnie rozwiń rozwiązanie.
Slab ma 320 × 160 cm, a formatka 60 × 40 cm. Potrzeba 42 formatki. Pomiń margines i szerokość cięcia. Ile formatek mieści się na jednym slabie i ile slabów trzeba przeznaczyć na zlecenie?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wzdłuż 320 cm mieszczą się ⌊320/60⌋ = 5 elementów, a wzdłuż 160 cm: ⌊160/40⌋ = 4.
Na jednym slabie: 5 × 4 = 20 formatek.
Liczba slabów: ⌈42/20⌉ = 3.
Slab ma 320 × 160 cm, formatka 60 × 40 cm, margines od każdej krawędzi 10 mm, a szerokość cięcia 3 mm. Potrzeba 28 sztuk. Ile slabów potrzeba w prostym układzie bez obracania formatki?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
10 mm = 1 cm, więc wymiar użyteczny wynosi 318 × 158 cm. Szerokość cięcia 3 mm = 0,3 cm.
Wzdłuż długości: ⌊(318 + 0,3)/(60 + 0,3)⌋ = 5.
Wzdłuż szerokości: ⌊(158 + 0,3)/(40 + 0,3)⌋ = 3.
Na slabie mieści się 5 × 3 = 15 formatek. Dla 28 sztuk: ⌈28/15⌉ = 2.
Slab ma 240 × 120 cm, formatka 80 × 30 cm, margines 10 mm i szerokość cięcia 3 mm. Potrzeba 20 sztuk. Porównaj oba obroty.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wymiar użyteczny: 238 × 118 cm. Cięcie: 0,3 cm.
Bez obrotu mieści się 2 × 3 = 6 formatek.
Po obrocie formatki do 30 × 80 cm mieści się 7 × 1 = 7 formatek.
Dla 20 sztuk: bez obrotu potrzeba ⌈20/6⌉ = 4 slabów, a po obrocie ⌈20/7⌉ = 3 slabów.
Na wykonanie 25 formatek 70 × 45 cm potrzebne są 3 slaby 300 × 180 cm. Oblicz wykorzystanie powierzchni całego materiału i niewykorzystane pole.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Pole jednej formatki: 0,70 × 0,45 = 0,315 m². Pole 25 formatek: 25 × 0,315 = 7,875 m².
Pole jednego slabu: 3,00 × 1,80 = 5,4 m². Trzy slaby mają łącznie 16,2 m².
Wykorzystanie: 7,875/16,2 × 100% ≈ 48,61%.
Niewykorzystane pole: 100% − 48,61% = 51,39%.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeśli rozkrój dotyczy kamienia z wyraźnym użyleniem albo elementów, które muszą tworzyć ciągłość wzoru, nie traktuj wariantu z największą liczbą sztuk jako automatycznie najlepszego. Kierunek materiału i kolejność elementów mogą być ważniejsze od czystego uzysku powierzchniowego.
FAQ - rozkrój płyty kamiennej i slabu
Ostatnia aktualizacja: 23.08.2026