Kod paskowy pozwala odczytać wartość rezystora bez miernika. Kolory oznaczają cyfry znaczące, mnożnik i tolerancję, a w kodzie 6-paskowym także współczynnik temperaturowy TCR.
Wybierz liczbę pasków i ich kolory. Kalkulator pokaże wartość nominalną, zakres wynikający z tolerancji oraz zapis w wygodnej jednostce Ω, kΩ, MΩ lub GΩ.
Odczytałeś rezystor - co warto sprawdzić dalej?
Po odczytaniu wartości przejdź do oznaczeń SMD, standardowych wartości szeregu E albo praktycznego poradnika identyfikacji rezystorów.
Pełną ścieżkę od podstaw do zasilania i pomiarów znajdziesz w Akademii Elektroniki.
Kod paskowy rezystora – co oznaczają kolory?
Kolor nie oznacza jednej stałej rzeczy niezależnie od położenia. Ten sam kolor może być cyfrą, mnożnikiem, tolerancją albo współczynnikiem temperaturowym. Dlatego najpierw trzeba ustalić liczbę pasków i stronę, od której zaczyna się odczyt.
W rezystorze 4-paskowym pierwsze dwa pasma tworzą liczbę, trzeci pasek jest mnożnikiem, a czwarty określa tolerancję. Przykładowo żółty–fioletowy–czerwony–złoty oznacza 47 × 100 Ω = 4700 Ω, czyli 4,7 kΩ ±5%.
W rezystorach precyzyjnych stosuje się zwykle trzy cyfry znaczące. Dlatego kod 5-paskowy i 6-paskowy przesuwa mnożnik o jedno miejsce dalej.
Rezystor 4-paskowy, 5-paskowy i 6-paskowy
| Typ | Paski wartości | Mnożnik | Tolerancja | Dodatkowy parametr |
|---|---|---|---|---|
| 4 paski | 2 cyfry | pasek 3 | pasek 4 | — |
| 5 pasków | 3 cyfry | pasek 4 | pasek 5 | — |
| 6 pasków | 3 cyfry | pasek 4 | pasek 5 | TCR na pasku 6 |
Szósty pasek nie zwiększa liczby cyfr rezystancji. Informuje o współczynniku temperaturowym, czyli o tym, jak mocno rezystancja może zmieniać się wraz z temperaturą.
Tabela kolorów rezystora: cyfry, mnożnik i tolerancja
| Kolor | Cyfra | Mnożnik | Tolerancja |
|---|---|---|---|
| Czarny | 0 | ×1 | — |
| Brązowy | 1 | ×10 | ±1% |
| Czerwony | 2 | ×100 | ±2% |
| Pomarańczowy | 3 | ×1 000 | — |
| Żółty | 4 | ×10 000 | — |
| Zielony | 5 | ×100 000 | ±0,5% |
| Niebieski | 6 | ×1 000 000 | ±0,25% |
| Fioletowy | 7 | ×10 000 000 | ±0,1% |
| Szary | 8 | ×100 000 000 | ±0,05% |
| Biały | 9 | ×1 000 000 000 | — |
| Złoty | — | ×0,1 | ±5% |
| Srebrny | — | ×0,01 | ±10% |
| Różowy | — | ×0,001 | — |
Różowy mnożnik ×0,001 został wprowadzony do aktualnego systemu IEC 60062 i dotyczy bardzo małych wartości rezystancji. W typowych zestawach edukacyjnych znacznie częściej spotkasz mnożniki od srebrnego i złotego wzwyż.
Tolerancja a rzeczywista rezystancja
Wartość z pasków jest wartością nominalną. Rezystor 4,7 kΩ ±5% nie musi mieć dokładnie 4700 Ω. Granice wynikają z przemnożenia wartości nominalnej przez tolerancję.
Dla 4,7 kΩ ±5% zakres wynosi 4465–4935 Ω. Tolerancja opisuje dopuszczalną odchyłkę produkcyjną, a nie dokładność samego kalkulatora.
Szósty pasek – współczynnik temperaturowy TCR
W kodzie 6-paskowym ostatni kolor określa TCR w ppm/K. Przykładowo brązowy oznacza 100 ppm/K, czerwony 50 ppm/K, pomarańczowy 15 ppm/K, żółty 25 ppm/K, niebieski 10 ppm/K, a fioletowy 5 ppm/K.
Wartość 100 ppm/K oznacza zmianę rzędu 100 części na milion wartości rezystancji na każdy kelwin zmiany temperatury. TCR jest szczególnie istotny w obwodach pomiarowych, źródłach odniesienia i innych układach wymagających stabilności.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeśli nie wiesz, od której strony czytać rezystor, znajdź pasek tolerancji. Złoty albo srebrny jest zwykle odsunięty od pozostałych i powinien znaleźć się po prawej stronie kodu.
Przy bardzo podobnych kolorach – szczególnie brązowym, czerwonym, pomarańczowym, niebieskim i fioletowym – sprawdź rezystor w neutralnym świetle. Jeśli wynik nadal budzi wątpliwość, potwierdź go multimetrem.
Dla ucznia i studenta
Kod paskowy jest dobrym ćwiczeniem z zapisu pozycyjnego i potęg dziesięciu. W kodzie 4-paskowym dwie pierwsze cyfry tworzą liczbę od 10 do 99, natomiast w kodzie 5- i 6-paskowym trzy cyfry tworzą liczbę od 100 do 999. Dopiero później działa mnożnik.
- 4 paski: AB × mnożnik.
- 5 i 6 pasków: ABC × mnożnik.
- kΩ: 1000 Ω = 1 kΩ.
- MΩ: 1 000 000 Ω = 1 MΩ.
- Tolerancja: wyznacza przedział, w którym może znajdować się rzeczywista wartość elementu.
Przykładowe zadania z rozwiązaniami
Treść: Rezystor ma paski: żółty, fioletowy, czerwony, złoty. Odczytaj wartość i tolerancję.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Żółty = 4, fioletowy = 7. Czerwony mnożnik oznacza ×100.
47 × 100 = 4700 Ω = 4,7 kΩ. Złoty pasek oznacza ±5%.
Treść: Wyznacz minimalną i maksymalną rezystancję rezystora 1 kΩ ±1%.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
1% z 1000 Ω to 10 Ω.
Rmin = 1000 − 10 = 990 Ω, Rmax = 1000 + 10 = 1010 Ω.
Treść: Paski to: brązowy, czarny, czarny, czerwony, brązowy. Odczytaj rezystancję.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Trzy cyfry znaczące to 1, 0, 0, czyli 100. Czerwony mnożnik = ×100.
100 × 100 = 10 000 Ω = 10 kΩ. Brązowy pasek tolerancji = ±1%.
Treść: Rezystor 6-paskowy ma wartość 10 kΩ ±1%, a szósty pasek jest czerwony. Co oznacza ostatni kolor?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W kodzie 6-paskowym szósty pasek nie zmienia wartości nominalnej ani tolerancji. Określa współczynnik temperaturowy.
Czerwony odpowiada wartości 50 ppm/K.
Najczęstsze błędy przy odczycie pasków
- Odczyt od złej strony – wtedy mnożnik lub tolerancja trafia w miejsce cyfry.
- Pomylenie kodu 4- i 5-paskowego – w 5-paskowym są trzy cyfry znaczące.
- Pomylenie złotego z żółtym – złoty może być mnożnikiem ×0,1 albo tolerancją ±5%, ale nie cyfrą znaczącą.
- Pomylenie srebrnego z szarym – srebrny działa jako mnożnik ×0,01 lub tolerancja ±10%.
- Traktowanie wartości nominalnej jako dokładnej – rzeczywista rezystancja może różnić się zgodnie z tolerancją.
Ciekawostka
Rezystor zerowy może mieć tylko jeden czarny pasek. Taki element ma nominalnie 0 Ω i bywa stosowany jako zwora na płytce drukowanej, ponieważ można go montować podobnie jak zwykły rezystor.
Źródła i standard kodu kolorów
Podstawą oznaczeń jest norma IEC 60062 dotycząca kodów oznaczeń rezystorów i kondensatorów. Aktualna wersja IEC 60062:2016 wraz z poprawką AMD1:2019 obejmuje kodowanie wartości, tolerancji oraz TCR i wprowadza m.in. różowy mnożnik 10−3.
Dalsza ścieżka w Elektronice
Jeśli chcesz połączyć ten temat z innymi elementami obwodu, przejdź do Akademii Elektroniki. Zebraliśmy tam kalkulatory, tablice i poradniki w kolejności od podstaw do praktycznych układów.
FAQ – kod paskowy rezystora 4, 5 i 6 pasków
Ostatnia aktualizacja: 24.08.2026