Zostań w temacie i policz dalej
Opłacalność zależy przede wszystkim od tego, jak duże szambo jest potrzebne i ile faktycznie kosztują wywozy. Zanim przyjmiesz liczbę opróżnień „na oko”, możesz policzyć ją z liczby mieszkańców i zużycia wody. Później porównaj wynik z rachunkiem za wodę i ścieki, aby sprawdzić, czy założenia są realistyczne.
Przed decyzją zobacz również porównanie szamba, oczyszczalni i kanalizacji oraz poradnik szambo czy przydomowa oczyszczalnia. Jeśli wybierasz oczyszczalnię, kolejnym krokiem jest dobór wymaganej wydajności. Wszystkie narzędzia zbiera Akademia.
Jak kalkulator porównuje szambo z oczyszczalnią?
Porównanie składa się z dwóch części. Pierwsza to koszt początkowy: wykonanie szamba albo wykonanie przydomowej oczyszczalni, pomniejszone o wpisane dofinansowanie. Druga to koszt eksploatacji. Dla szamba największą pozycją jest zwykle liczba wywozów pomnożona przez cenę jednego opróżnienia. Dla oczyszczalni kalkulator sumuje energię, serwis, średni roczny koszt wywozu osadu i inne wpisane koszty.
Koszt całkowity w wybranym okresie jest liczony jako koszt inwestycji plus roczne koszty pomnożone przez liczbę lat. Dzięki temu można porównać wariant, który jest tańszy przy budowie, ale droższy w użytkowaniu, z rozwiązaniem wymagającym większego wydatku na początku i niższych kosztów później.
Kalkulator pokazuje również orientacyjny moment zwrotu oczyszczalni. Taki wynik pojawia się wtedy, gdy oczyszczalnia jest droższa na początku, ale jej roczne utrzymanie jest tańsze od szamba. Jeżeli roczne koszty oczyszczalni są wyższe, klasyczny punkt zwrotu może w ogóle nie wystąpić.
Porównanie kosztów po 5, 10, 15 i 20 latach
| Okres | Szambo | Oczyszczalnia | Różnica i tańszy wariant |
|---|---|---|---|
| 5 lat | — | — | — |
| 10 lat | — | — | — |
| 15 lat | — | — | — |
| 20 lat | — | — | — |
Tabela korzysta z tych samych danych co główny wynik. Nie zakłada corocznej podwyżki cen, dlatego przy długim okresie warto policzyć także bardziej ostrożny wariant z wyższymi kosztami eksploatacji.
Co najbardziej zmienia koszt szamba?
Największe znaczenie ma częstotliwość wywozu. Zależy ona od liczby mieszkańców, zużycia wody, pojemności zbiornika i tego, przy jakim poziomie napełnienia zamawiany jest odbiór. Zwiększenie zbiornika może ograniczyć liczbę przyjazdów, ale nie zmniejsza ilości ścieków wytwarzanych przez dom.
Jeżeli firma pobiera stałą kwotę za jeden przyjazd, większy zbiornik może poprawić koszt jednego odebranego m³. Jeżeli cena jest liczona głównie za objętość, wpływ wielkości zbiornika na roczny rachunek może być mniejszy.
Co wpisać po stronie oczyszczalni?
Najlepiej korzystać z konkretnej oferty wykonawcy i danych dla wybranego urządzenia. Koszt początkowy powinien obejmować nie tylko sam zbiornik lub reaktor, ale również roboty ziemne, montaż i uruchomienie. Po stronie eksploatacji wpisz energię, serwis, materiały eksploatacyjne i wywóz osadu.
Jeżeli nie znasz któregoś kosztu, nie ukrywaj go w zerze tylko dlatego, że wynik wtedy wygląda lepiej. Przy długim okresie nawet kilkaset złotych rocznie może wyraźnie przesunąć punkt zwrotu.
Przykład: kiedy droższa oczyszczalnia zaczyna się zwracać?
Załóżmy, że wykonanie szamba kosztuje 12 000 zł, a jego roczna eksploatacja 5 600 zł. Oczyszczalnia kosztuje 25 000 zł, a roczne koszty prądu, serwisu, osadu i pozostałej obsługi wynoszą 1 350 zł. Różnica na starcie to 13 000 zł, ale roczna oszczędność eksploatacyjna wynosi 4 250 zł.
W takim wariancie dodatkowy wydatek na oczyszczalnię zwraca się po około 3,1 roku. Po 10 latach szambo kosztuje łącznie około 68 000 zł, a oczyszczalnia około 38 500 zł. Różnica wynosi około 29 500 zł na korzyść oczyszczalni.
To tylko przykład mechanizmu obliczeń. Własny wynik powinien bazować na realnej liczbie wywozów, lokalnej cenie usługi i konkretnej ofercie oczyszczalni, ponieważ właśnie te wartości mają największy wpływ na porównanie.
Dlaczego sam koszt nie wystarcza do wyboru?
Tańszy wynik nie oznacza automatycznie, że dane rozwiązanie można zastosować na konkretnej działce. Przydomowa oczyszczalnia wymaga dopasowania do warunków gruntowych, miejsca, sposobu odprowadzenia oczyszczonych ścieków i rozwiązań technicznych przewidzianych dla nieruchomości. Szambo również musi być poprawnie dobrane, szczelne i dostępne do opróżniania.
Dlatego kalkulator służy do porównania finansowego po wstępnym sprawdzeniu, że oba warianty są technicznie możliwe. Jeżeli jeden z nich odpada ze względu na warunki działki lub wymagania lokalne, porównanie kosztów przestaje być głównym kryterium.
Ciekawostka
Przy szambie nawet niewielka różnica w liczbie wywozów ma duży efekt w długim okresie. Dwa dodatkowe wywozy rocznie po 300 zł oznaczają 6 000 zł więcej w ciągu 10 lat, jeszcze bez uwzględniania zmian cen.
Policz wariant ostrożny
Jeżeli nie znasz przyszłych kosztów, policz co najmniej dwa scenariusze. W pierwszym użyj dzisiejszych stawek, a w drugim zwiększ koszt wywozu, serwisu i energii. Jeśli ten sam wariant pozostaje tańszy w obu obliczeniach, decyzja jest mniej wrażliwa na niewielkie zmiany cen.
Sprawdź liczbę wywozów
Jeśli nie masz jeszcze szamba i nie znasz rzeczywistej częstotliwości odbioru, najpierw policz potrzebną pojemność zbiornika, a następnie koszt wywozu. To lepsze niż wpisanie przypadkowej liczby usług rocznie, bo właśnie ten parametr często decyduje o wyniku porównania.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do porównania wpisuj pełne koszty obu rozwiązań. Jeśli po stronie szamba uwzględniasz montaż i wywóz, po stronie oczyszczalni również dodaj montaż, energię, serwis i osad. Dopiero wtedy różnica po 10 lub 20 latach ma praktyczny sens.