Od LOI do pełnej oceny próbki po wypale
LOI pokazuje zmianę masy suchego materiału podczas wypału. Najlepiej zestawiać go z zawartością wody przed suszeniem i nasiąkliwością po wypale, zawsze dla dobrze opisanej próbki i temperatury.
Do porównania rodzajów materiału użyj tablicy mas ceramicznych. Pełny pakiet jest w kategorii Ceramika.
Jak obliczyć LOI po wypale?
Próbkę trzeba najpierw wysuszyć i zważyć. Następnie tę samą próbkę wypala się według ustalonej procedury, studzi i ponownie waży. Różnica mas pokazuje, ile materiału zostało usunięte podczas ogrzewania.
Jeżeli sucha próbka ważyła 200 g, a po wypale 186 g, ubytek wynosi 14 g, a LOI = 14 / 200 × 100% = 7,00%.
Co właściwie znika podczas wypału?
LOI nie oznacza po prostu „wody z mokrej gliny”. Woda wolna powinna zostać usunięta wcześniej podczas suszenia. Podczas wypału mogą być uwalniane składniki związane w materiale, m.in. woda strukturalna minerałów ilastych, dwutlenek węgla z węglanów oraz gazy związane z materią organiczną lub związkami siarki.
Dlatego LOI jest właściwością konkretnego surowca lub receptury i zależy także od tego, do jakich warunków próbka została wypalona. Porównywanie wyników ma sens tylko wtedy, gdy procedura jest powtarzalna.
Jak wykorzystać wynik w pracowni ceramicznej?
- Porównuj partie tej samej masy: różnica LOI może wskazywać na zmianę surowców, wilgotności początkowej próbki albo procedury badania.
- Kontroluj własne receptury: przy mieszaniu mas z surowców można sprawdzać, czy kolejne partie zachowują się podobnie podczas wypału.
- Łącz wynik z nasiąkliwością i skurczem: dopiero kilka parametrów razem daje lepszy obraz zachowania masy niż pojedynczy procent.
- Opisuj warunki wypału: temperatura, atmosfera i program powinny być zapisane razem z wynikiem, jeśli pomiar ma służyć do późniejszych porównań.
Praktyczne przykłady obliczeń
200 g suchej próbki po wypale waży 186 g
Pokaż obliczenie
Ubytek masy: 200 − 186 = 14 g.
LOI: 14 / 200 × 100% = 7,00%.
Po wypale pozostało 93,00% początkowej suchej masy.
50 g suchego surowca traci podczas wypału 6 g
Pokaż obliczenie
Masa po wypale wynosi 44 g.
LOI: 6 / 50 × 100% = 12,00%, czyli w przeliczeniu 120 g ubytku na 1 kg suchego materiału.
Dwie próbki tej samej masy mają LOI 6,8% i 7,1%
Pokaż obliczenie
Różnica wynosi 0,3 punktu procentowego.
Zanim uznasz ją za zmianę materiału, sprawdź, czy próbki były równie dobrze wysuszone i czy wypalono je według tej samej procedury.
Ciekawostka
Czysty kaolinit zawiera znaczną ilość wody związanej w swojej strukturze krystalicznej. Dlatego wysokiej czystości kaoliny mogą mieć LOI zbliżone do kilkunastu procent, mimo że przed wypałem są już całkowicie suche w zwykłym znaczeniu.
Jak przygotować wiarygodny pomiar?
Najważniejsze jest rozpoczęcie od próbki całkowicie suchej. Jeżeli w materiale pozostała woda wolna, jej odparowanie zostanie błędnie zaliczone do LOI i wynik będzie zawyżony.
Próbkę waż przed wypałem i po wypale na tej samej wadze. Po wypale pozwól jej ostygnąć do bezpiecznej temperatury i unikaj długiego przechowywania w wilgotnym otoczeniu przed ważeniem, szczególnie przy materiałach łatwo chłonących wilgoć.
Jeśli porównujesz kilka receptur lub temperatur, stosuj podobną masę próbek i identyczny sposób przygotowania. Zapisuj też temperaturę oraz program wypału.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Dla testów technologicznych przygotuj jedną kartę próbki z czterema liczbami: skurcz, LOI, nasiąkliwość i temperatura wypału. Taki zestaw pozwala dużo łatwiej porównywać kolejne masy niż sama nazwa gliny lub pojedynczy wynik.
LOI a zawartość wody – to nie jest ten sam pomiar
Zawartość wody w glinie porównuje masę materiału mokrego z masą po wysuszeniu. Pokazuje głównie wodę obecną w stanie roboczym.
LOI zaczyna się dopiero od próbki suchej i porównuje ją z masą po wypale. Obejmuje substancje opuszczające materiał pod wpływem temperatury, w tym wodę związaną chemicznie i gazy z rozkładu części składników.
Dlatego dla poprawnego bilansu warto prowadzić te dwa pomiary osobno, zamiast ważyć glinę mokrą i wypaloną i nazywać całą różnicę LOI.
Źródła i przyjęta metoda
Kalkulator używa standardowej definicji LOI jako procentowej zmiany masy suchego materiału po wypale, odniesionej do masy przed wypałem.
FAQ – ubytek masy po wypale i LOI
Ostatnia aktualizacja: 28.08.2026